هدف ریتمیک کارت

ریتمیک کارت در درجه‌ی اول یک بازی است؛ بازی با الگوهای ریتمیک. هدف این بازی مشخص است: درک و دریافت ریتم، آن‌هم به گونه‌ای متفاوت از آموزش‌های متداول. درواقع، شما به عنوان هنرجوی موسیقی می‌توانید از همان آغاز راه، یا حتی از میانه‌های مسیر یادگیریِ ساز تخصصی خود، از ریتمیک کارت برای درک ریتم و به‌کارگیری آن در نواختن ساز استفاده کنید. لازم به ذکر است که الگوهای چاپ‌شده بر روی هر کارتْ متداول‌ترین الگوهایی هستند که در نواختن هر نوع‌سازی با آن‌ها سروکار داریم. کنار هم قرار دادن این کارت‌ها و ساخت ردیف‌ها و ستون‌های ریتمیک کمک می‌کند که هماهنگی بیش‌تری میان دو نیم‌کره‌ی مغز پدید آید و علاوه بر افزایش کارایی آن، دو دست شما نیز با هماهنگی و انسجام بیش‌تری روی ساز حرکت کنند و در عین‌حال موجب تقویت مهارت دشیفر در نوازنده می‌شود. یعنی از این توانایی برخوردار می‌شوید که با دیدن الگوی ریتمیکِ روی کارت‌ها، بلافاصله آن را اجرا کنید. لازم است یادآور شویم که با پشت و رو کردن هر کارت می‌توانید چندین و چند امکان متفاوت در خط یا ستون ریتم بسازید. هدف از تقویت رابطه‌ی مغز و دست نوازنده، و نیز افزایش مهارت او در دشیفر، آن است که در اجرای گروهی و ارکستر دارای عملکرد بهتر و بازدهی بیش‌تری باشد و در عین‌حال هنگام تک‌نوازی، بداهه‌نوازی و نواختن ضربی‌ها، قادر باشد فیگورهای ریتمیکِ بیش‌تری را به یاد آورد و آن‌ها را بر روی ساز اجرا کند. فارغ از تمامی این نکات، یادگیری ریتم دارای نوعی حرکت و پویایی درونی است و اگر آن را به شکل بازیِ یک یا چندنفره انجام دهید، لذت‌بخش هم خواهد بود.

شیوه استفاده از ریتمیک کارت

به دو روش می‌توانید از ریتمیک کارت استفاده کنید. روش اول این است که مثل تمرینات ریتم‌خوانی، میزان‌نمایی را انتخاب کنید و بر اساس آن و با کنار هم قراردادن کارت‌ها، میزان‌هایی پشت‌سرهم بسازید تا یک خط ریتمیک را پدید آورند. هم‌چنین با قراردادن فاصله بین کارت‌ها می‌توانید میزان‌ها را از هم جدا کنید. سپس با بیان آوای دو (Do)، یا نواختن یکی از سیم‌های ساز بدون انگشت‌گذاری، یا ضربه‌زدن با کفِ دست بر روی یکی از پاها، و یا حتی ضرب‌گرفتن با یک مداد یا خودکار بر روی میز، شروع به خواندن ریتم‌ها کنید. پس از اتمام خط ریتم و مسلط‌شدن بر آن الگوهای ساخته‌شده، با پشت و رو کردن کارت‌ها، این امکان را دارید که در خطوط ریتم تغییر و تنوع به وجود بیاورید. در نظر داشته باشید که الگوهای چاپ شده بر پشت و روی هر کارت از نظر کشش زمانی با هم مترادف و برابرند و شما می‌توانید جای آن‌ها را با هم عوض کنید. روش دوم به این صورت است که بعد از انتخاب یک میزان‌نما می‌توانید دو ستونِ عمودی از کارت‌ها را با فاصله و بر اساس میزان‌نمای انتخاب‌شده بسازید؛ به بیان دیگر، هر ستون شامل چند میزان است، و هر میزانْ زیرِ میزانِ قبل از خود قرار می‌گیرد و یک ستون در سمت چپ و ستون دیگر در سمت راست آن ساخته می‌شود. در این روش هر دو دست قرار هست به صورت همزمان الگوهای ریتمیکی را اجرا کنند که در ستون راست و چپ قرار گرفته‌اند. دست راست شما میزان‌های ستونِ راست، و دست چپ میزان‌های ستونِ چپ را اجرا می‌کند. در حین تمرین متوجه می‌شوید که تمام بدن شما با مغز همراه می‌شود تا با حضور کامل در لحظه حالْ ریتم‌ها را به‌درستی اجرا کند. لازم به ذکر است که پیش از اجرای روشِ دوم باید به روش اول کاملاً تسلط یافته باشید و علاوه بر درک ریتم، دشیفر شما نیز به گونه‌ای تقویت شده باشد که همزمان بتوانید هر دو ستون را ببینید و اجرا کنید. نکته‌ی اول: هنرجویانی که در ابتدای مسیر یادگیری موسیقی هستند بهتر است روش اول را نیز ابتدا با تمرینِ میزان‌های ساده شروع کنند و در ادامه به سراغ میزان‌های ترکیبی و لنگ بروند. نکته‌ی دوم: کارت‌های سبزرنگ شامل الگوهای ریتمیک معادل یک ضرب در میزان‌های ساده هستند و کارت‌های زردرنگ شامل الگوهای ریتمیک معادل یک ضرب در میزان‌های ترکیبی. الگوهای ریتمیک در کارت‌های سبزرنگ از شماره‌ی ۱ تا ۸، و در کارت‌های زردرنگ از شماره‌ی ۱ تا ۴، معادل دو ضرب هستند. نکته‌ی سوم: میزان لنگ، از ترکیب میزان ساده و ترکیبی ساخته می‌شود. با قراردادن کارت‌های سبز و زرد در کنار یک‌دیگر می‌توانید چنین میزان‌هایی را بسازید. نکته‌ی چهارم: برای سهولت بیش‌تر در حین تمرین، تقسیمات زمانی کوچک‌تر مثل سه‌لاچنگ یا نت‌های دو نقطه، و تقسیمات زمانیِ بزرگ‌تر مثل نت گرد، را از این کارت‌ها حذف کرده‌ایم. در ضمن با اسکنِ QR کُد می‌توانید وارد سایت شوید و ویدیوهای نحوه‌ی استفاده از ریتمیک کارت را ببینید. به امید آن‌که ریتمیک کارت بتواند هنرجویان موسیقی را در درک بهتر ریتم و پیشرفت سریع‌تر در نوازندگی یاری کند. در پایان از شما مخاطب محترم درخواست می‌کنیم که بعد از استفاده از ریتمیک کارت نظر یا پیشنهاد خود را از طریق جی‌میل با ما در میان بگذارید.

با تشکر سپیده خسروی - کاوه ضابطی .
روش اول
روش دوم